6.8.1 Algemeen

Bestuurders zullen zich in hun besluitvorming niet zelden verlaten op door derden verstrekte informatie. Vooral bij grote ondernemingen met complexe producten (en productiemechanismen) en/of dienstverlening zal het vaak voorkomen dat een bestuurder alvorens hij een beslissing neemt informatie inwint bij een derde. Dat kan een ondergeschikte zijn, maar het is ook mogelijk dat de informatie extern wordt betrokken. Bij beslissingen inzake het in het kader van de normale bedrijfsvoering sluiten van overeenkomsten kan het derhalve voorkomen dat een bestuurder afgaat op door ondergeschikten verstrekte financiële informatie over de onderneming of dat hij zich laat leiden door een kredietbeoordeling door een (externe) financieel deskundige.1 De inlichtingen zijn vanzelfsprekend niet beperkt tot financiële zaken, maar kunnen ook betrekking hebben op informatie over andere aspecten van de te sluiten overeenkomst. Gedacht kan worden aan informatie over de aard en de eigenschappen van de aangeboden producten en/of diensten. In het hiernavolgende ligt het zwaartepunt bij door de bestuurder ontvangen financiële informatie over de onderneming, maar het gestelde is – tenzij anders aangegeven – mutatis mutandis van toepassing op andersoortige informatie. Uiteindelijk draait het om de vraag of de bestuurder een verwijt kan worden gemaakt van zijn gebrekkige wetenschap.

Voor aansprakelijkheid van de bestuurder van een rechtspersoon is schuld in de vorm van (een persoonlijk) verwijt vereist.2 Toerekening van de gedraging op grond van de verkeersopvattingen (art. 6:163 lid 3 BW) is derhalve niet aan de orde. Verschoonbare dwaling heeft tot gevolg dat de handelende geen verwijt kan worden gemaakt omdat het oordeel luidt dat hij niet anders had kunnen en moeten handelen.3 Het ontbreken van een rechtens relevant verwijt laat onverlet dat de vermogensrechtelijke gevolgen van dwaling op grond van art. 6:162 lid 3 BW voor risico van de dwalende kunnen zijn. Deze redenering wordt in de literatuur onder meer gevolgd bij de situatie waarin beslag is gelegd waarvan achteraf blijkt dat dit ten onrechte is geschied en bij het executeren van een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis dat later wordt vernietigd.4 In hoofdstuk 2 werd uiteengezet dat in de literatuur reeds in het midden van de twintigste eeuw werd onderkend dat een risico-aansprakelijkheid bij dwaling niet opgaat voor de bestuurder van een rechtspersoon aangezien zijn aansprakelijkheid uitsluitend op een (persoonlijk) verwijt kan berusten. Verschoonbare dwaling, waarbij het verwijt ontbreekt, kan derhalve consequenties hebben voor de positie van de bestuurder die wordt aangesproken uit onrechtmatige daad.