4.9.4.4 Vertrouwen in de overheid

Het belang van de overheid dat burgers vertrouwen in haar functioneren hebben, speelt ook bij arbitrage en bindend advies een rol. Partijen kunnen een uitspraak van arbiters of bindend adviseurs met behulp van overheidsdwang ten uitvoer leggen. Ook hier geldt echter dat de overheid niet zomaar zal willen meewerken aan de executie van een uitspraak. Zij zal, om haar gezag niet te verliezen, willen voorkomen dat zij een aanspraak afdwingt waartegen een partij zich niet voldoende heeft kunnen verweren. Het is dus voor de overheid van belang dat de totstandkoming van de uitspraak van arbiters en bindend adviseurs met bepaalde waarborgen is omkleed.1 Het is dan ook niet vreemd dat de overheid eisen stelt aan arbitrage- en bindendadviesprocedures. In geval van arbitrage is tenuitvoerlegging van de uitspraak pas mogelijk nadat bij de overheidsrechter een exequatur is verkregen. Daarbij geldt dat de overheidsrechter het verlenen van een exequatur onder andere kan weigeren, indien de wijze waarop de uitspraak tot stand kwam kennelijk in strijd is met de openbare orde of de goede zeden (zie artikel 1063 lid 1 Rv). Ook is vernietiging van de uitspraak op deze grond mogelijk (zie artikel 1065 lid 1 aanhef en sub e Rv). Om een bindend advies te kunnen executeren, dient eerst een vordering tot nakoming te worden ingesteld bij de overheidsrechter. Daarbij geldt dat de uitspraak van bindend adviseurs onder andere kan worden vernietigd indien gebondenheid aan de beslissing in verband met de wijze van totstandkoming naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (zie artikel 7:904 lid 1 BW).

De overheid is dus niet zomaar bereid mee te werken aan tenuitvoerlegging van uitspraken van arbiters en bindend adviseurs, maar stelt eisen aan de procedures waarin deze uitspraken kunnen worden verkregen. Aangezien de overheid er belang bij heeft enkel mee te werken aan de executie van uitspraken die in een procedure tot stand zijn gekomen die aan een aantal minimumwaarborgen voldoet, zullen partijen bepaalde waarborgen niet bij procesovereenkomst aan de kant kunnen zetten.